آداب دوستی

1-هم نشینی و دوستی با مومنان

وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُريدُونَ وَجْهَهُ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُريدُ زينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطا؛

با کسانی که صبح و شام پروردگارشان را خوانده و همواره خشنودی او را می طلبند، خود را شکیبا دار، و در طلب زینت زندگی دنیا دیدگانت[ از توجه] به آنان[یعنی ثروتمندان] برنگردد، و از کسی که دلش را از یاد خدا غافل کرده ایم و از هوای نفسش پیروی کرده و کارش زیاده روی است، اطاعت مکن.(کهف:28)

توضیح:

اهمیت دوستی در اسلام بر کسی پوشیده نیست. مهم ترین گام در دوست یابی، انتخاب دوست مناسب است، زیرا روحیات و اعتقادات دوستان تاثیر شگرفی بر یکدیگر می گذارد تا جایی که در روایات توصیه شده است برای شناخت هر فرد، به دوستان و هم نشینانش توجه شود. در روایات معیارهای متعددی برای دوست مناسب معرفی شده که جامع همه ی آنها ایمان و تقواست. خداوند مومنان را به هم نشینی و دوستی با یکدیگر دعوت نموده تا هم زمینه های ترغیب و تشویق یکدیگر به تقوا و صبر را فراهم کنند و هم عواطف انسانی و نیاز انسان به همدم و هم نشین پاسخ داده شود. در آیه ی فوق از دوستی با غافلان نیز نهی شده است.

حدیث:

پیامبر اکرم صل الله علیه و آله: «أسعد الناس من خالط کرام الناس؛ خوشبخت ترین مردم کسی است که با مردمان بزرگوار معاشرت کند».

#سوره_مومنون

حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ (99)
لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فيما تَرَكْتُ كَلاَّ إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى‏ يَوْمِ يُبْعَثُون‏(100)

[دشمنان حق از دشمنی خود باز نمی ایستند] تا زمانی که یکی از آنان را مرگ در رسد، می گوید: ای پروردگار من مرا[برای جبران گناهان و تقصیرهایی که از من سر زده به دنیا] بازگردان؛

امید است[در برابر] آنچه[ از عمر،مال و ثروت در دنیا] واگذاشته ام کار شایسته ای انجام دهم،[به او می گویند:] چنین نیست[که می گویی] بدون تردید این سخنی بی فایده است که او گوینده آن است،و پیش رویشان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند.

توضیح:

پس از مرگ انسان وارد عالم برزخ می شود. کافران در برزخ عذاب شده و منتظر مجازات سخت قیامت هستند و مومنان پاداش و رحمت خداوندی را مشاهده می کنند. شواهد نقلی فراوانی در قرآن و روایات بر وجود عالم برزخ وجود دارد. در قرآن-علاوه بر آیه فوق- می توان به آیات 169 آل عمران،46 غافر، 26 یس و …اشاره کرد.

دلالت آیه فوق بر عالم برزخ روشن است؛ زیرا در رد خواسته ی بازگشت کافران، آنان را چنین توصیف می کند که تا روز قیامت در برزخ به سر می برند.

حدیث: امام صادق علیه السلام: « والله اتخوف علیکم فی البرزخ و هو القبر منذ حین موته إلی یوم القیامة: به خدا سوگند! از برزخ بر شما می ترسم و برزخ از زمان قبر هنگام مرگ تا روز قیامت است».

معاد

آرامش مومنان هنگام مرگ

«الَّذينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »

آنان در حالی که[از آلودگی های عملی و اخلاقی] پاک و پاکیزه اند، فرشتگان جانشان را می گیرند، به آنان می گویند:سلام بر شما،[اکنون] به پاداش آنچه همواره انجام می دادید، به بهشت درآیید.(نحل:32)

توضیح:

مرگ در نظر کافر، خروج از باغ پر نعمت و زیبا به زندان سخت و تاریک است، ولی در نظر مومن ورود به بهشت پرنعمت و خارج شدن از زندان تنگدنیاست. مومنان با مشاهده ی فرشته ی مرگ شادمان و مسرور می شوند واز رسیدن لحظه موعود ملاقات وعده ی پروردگار در اشتیاقی وصف ناشدنی فرو می روند. فرشتگان الهی به آنان بشارت می دهند که سلام و امنیت بر شما باد؛ جانهایشان را با احترام و تکریم قبض روح  کرده و موهبت های بی نظیر خداوندی را نثارشان می کنند. گفتنی است مرگ برای مومنان گناهکار نیز دارای سختی و شدت می باشد که این به جهت تطهیر آنان از آلودگی ها و ورود به عالم دیگر است.

حدیث:

پیامبر اکرم صل الله علیه و آله: « إن ملک الموت لیقف من المومن عند موته موقف العبد الذلیل من المولی: هنگام جان دادن مومن، فرشته مرگ در برابر او چون بنده ی ذلیل در برابر مولایش است».

در مجموع 114 ویژگی برای مردان خدا به صورت منتشر، در خطبه ها و حکمتها وجود دارد….

بخش دوم مبحث عرفان در نهج البلاغه یا عرفان نهج البلاغه ای خدمت بزرگواران ارائه می شود:

اطعام ارزش دارد،ولی در زمان قحطی ارزش بیشتری دارد.

دل کندن از مال به نفع فقرا همچون عبور از گردنه هاست،و راه بهشت از میان این گردنه ها می گذرد.

 در حدیثی می خوانیم که امام رضا علیه السلام هنگام غذا خوردن،سینی بزرگی کنار سفره اش قرار می داد و از هر چه در سفره بود بهترینش را در آن می گذاشت و برای فقرا می فرستاد و آیه «أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَهٍ» را تلاوت کرده و می فرمود:خداوند می داند همه مردم توان آزاد کردن برده را ندارند،لذا راه دیگری را برای بهشت رفتن مردم باز کرد.

از امام صادق (علیه السلام) _ از عبدالله‌ بن‌ میمون قدّاح روایت شده است:
امام صادق (علیه السلام) فرمود: هرکس مؤمنی را سیر گرداند، پاداش و ثواب او را در قیامت هیچ‌کس از آفریدگان خدا و هیچ ملک مقرّب و پیغمبر مرسلی جز پروردگار عالمین کسی نمی‌داند. بعد فرمود: «از اسباب آمرزش، طعام دادن مسلمان در روز سختی است. چنانچه خدای تعالی می‌فرماید: أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَةٍ یَتِیماً ذا مَقْرَبَةٍ أَوْ مِسْکِیناً ذا مَتْرَبَةٍ، یا خورانیدن طعام یتیمی را که خویشاوند است یا تهیدستی را که نیازمند است در روز گرسنگی ».