حضرت علامه جوادي آملي در جمع اعضای ستاد برگزاری کنگره بین‌المللی امام سجاد(علیه السلام):

همه ائمه معصوم(علیهم السلام) مفسران واقعی قرآن و عدل به آن بوده‌اند. و تفاسیر قرآن تفاوت‌هایی با دیگر کتاب‌ها دارند که از آن جمله می‌توان گفت تفسیر از سنخ شرح کتاب‌های دیگر محسوب نمی‌شود

تنها خلیفة الله حق دارد که قرآن را تفسیر کند. خلیفه، از آن جهت که خلیفه است، باید سخن مستخلف عنه را بگوید وگرنه کسی نمی‌تواند و حق ندارد که از سوی گوینده اصلی قرآن سخنی بر زبان جاری سازد.

حضرات معصومین(علیهم السلام) مصداق خلیفة الله هستند و اگر سخنی در باب تفسیر قرآن گفته باشند در حقیقت، آن تفسیر، عین حقیقت است.

شرایط زمانی ایجاب می‌کرد که هر یک از آن بزرگواران بخش خاصی از قرآن را مورد توجه قرار دهند؛ بر همین اساس امام سجاد(علیهم السلام) بیشتر به آیات مربوط به جهان‌بینی و توحید پرداخته است.

امام چهارم شیعیان به وسیله تفسیر خود از قرآن کریم به مسلمانان و شیعیان فهماندند که از چه منظری باید با این کتاب آسمانی برخورد کنند.

امام سجاد(علیه السلام) در بخشی از یک دعا از صحیفه_سجادیه، با این مضمون با پروردگار خویش سخن می‌گویند که: خداوندا ما می‌خواهیم کاری را انجام دهیم که کوه‌ها از انجام آن سر باز زدند، یعنی می‌خواهیم حقیقت معارف قرآن کریم را دریابیم.

در دعای نخست صحیفه سجادیه می‌خوانیم که امام عقیده دارند انسان کسی است که حمد خدا را بگوید و نعم الهی را بشناسد و آنان را در راه درست آن مصرف نماید؛ در حقیقت اگر فردی چنین رفتاری نداشته باشد از دایره انسانیت به دور خواهد بود.

حمد نعمت ولایت بهترین شکرگزاری به درگاه الهی است و دلیل این امر آن است که: ولایت بزرگ‌ترین نعمتی است که در اختیار بشر قرار گرفته و بر همین اساس باید بیشترین شکرها را به همین دلیل داشت.

با ما بگو ز تسویه ی بی مرام ها
از چشم هرزه و نظر ازدحام ها
دیدم محاسن تو ز خونت خضاب شد
از بس که سنگ خورده ای از پشت بام ها
گویا شبیه شهر مدینه به کوفه هم
با خنده داده اند جواب سلام ها
تا نام فاطمه ز دهان شما پرید
گویا دوباره تازه شده انتقام ها
نا مردمان کوفه فراموششان شده
از آن سفارشات و از آن احترام ها
با تازیانه بر تن اطفال می زدند
بس وحشیانه پیش نگاه امام ها
شاعر: هاشم طوسی

امام سجاد (ع) كوشش‌هاي پدر بزرگوارش را براي بازگرداندن عزت و سرافرازي به جامعه اسلامي داد و اين كار را به شيوه اي پيش برد كه با وضعيت دوره اي كه در آن به سر مي‌برد متناسب باشد. در پي جان فشاني و فداكاري‌هاي امام حسين (ع) و يارانش، موانع ترس و وحشت تا حد زيادي از ميان برداشته شد و جامعه اسلامي توانست گام ديگري در راه بازگرداندن عزت خود بردارد. امام سجاد (ع) تمام كوشش خود را براي ارتباط مردم با خدا به كار برد تا اين كه گام‌هاي ديگري در راه عزت و رهايي امت اسلامي برداشته شود. امام سجاد (ع) در راه تربيت و تهذيب نفوس پيروان شيوه‌هاي گوناگوني را پيش گرفت كه عبارت بودند از: خريدن برده‌ها و آموزش دادن و آزاد كردن آنان، تربيت گروه‌هاي شايسته و فرستادن آن‌ها به اقطار مختلف، ايراد خطبه و طرح سخنان سودمند و سازنده، دعا و ابتهال با اسلوبي كه افراد در هنگام خواندن آن دعاها احساس كنند كه عزت، قدرت و توانگري فقط نزد خداست. امام (ع) با اين دعاها آن چنان انسان‌ها را تربيت مي‌كرد كه بتوانند نفس خود را رام كنند به طوري كه حاكمان زمان را به هيچ بپندارند و آبرو و عزت خويش را به متاع ناپايدار دنيا نفروشند. دكتر بستاني معتقد است، ادبيات امام سجاد (ع) از نظر كمي بعد از ادبيات كلام امام علي (ع) قرار مي‌گيرد. و با توجه به جهت گيري ويژه آن حضرت نسبت به دعا و از نظر فراواني مطالب مطرح شده و تنوع آن حائز اهميت است. (۴، ص: ۱۵۳). اگر در عهد اموي ادبيات انحراف، شعر مجون و خمر و لهو و مديحه گويي حاكمان جور فراوان شد ولي ادبيات امام سجاد (ع) مانند بناي شامخي است كه در نقد اوضاع اجتماعي و سياسي از يك سو و ساختن شخصيت اسلامي در سطوح مختلف از سوي ديگر ايستادگي كرد. ادبيات امام سجاد (ع) به طور كلي به چهار دسته تقسيم مي‌شود: ۱- ادبيات سياسي ۲- ادبيات اجتماعي ۳- ادبيات اخلاقي ۴- ادبيات دعا.

امام حسين عليه السلام در روز دهم محرم پس از آنكه نماز صبح را با اصحاب به جماعت خواند، برگشت و خطابه كوتاهي براي اصحاب و ياران ايراد كرد. در آن خطابه چنين گفت: اندكي صبر و استقامت، مرگ جز پلي نيست كه شما را از ساحل درد و رنج به ساحل سعادت و كرامت و بهشت‌هاي وسيع عبور مي‌دهد.
اين سخنش بود، اما عملش را ببينيد. اين را حسين بن علي نگفته است، كساني كه وقايع نگار بوده اند گفته اند حتي هلال بن نافع كه وقايع نگار عمر سعد است، اين قضيه را گفته است مي‌گويد من از حسين بن علي تعجب مي‌كنم كه هر چه شهادتش نزديكتر و كار بر او سخت تر مي‌شد چهره اش بر افروخته تر مي‌گرديد، مثل آدمي كه به وصل نزديك مي‌شود.

‍ حضرت علامه جوادی آملی

وقتی به ما فرمودند زیارت وارث بخوانید یعنی چه؟ این زیارت وارث به ما درس علم‌الوراثه می‌دهد، از حضرت آدم گرفته تا حضرت خاتم(علیهم السلام).

فرمود تو ارث بُردی. ارث لازم نیست كتاب و كتیبه باشد؛ فرق جوهری ارثِ معنا و ارث مادی این است؛ در ارثِ مال تا مورّث نمیرد چیزی به وارث نمی‌رسد، در ارث عقل و عدل و علم تا وارث نمیرد چیزی به او نمی‌دهند. اگر كسی خواست از حسین‌بن‌علی(علیهما السلام) ارث ببرد تا خود انسان نمرده است ارث نمی‌برد تا با مرگِ ارادی نمیرد، شهوت و غضب را خاموش نكند، خواسته‌های خودش را خاموش نكند، چیزی به او نمی‌دهند این علم‌الوراثه است.
اینكه می‌‌گویند زیارت وارث بخوانید یعنی شما هم مظهر این باشید شما هم از نوح و آدم و خاتم ارث ببرید. به ما هم گفتند علم‌الوراثه را در حسینیه‌ها یاد بگیرید.