نقش مرد به عنوان پدر در رشد و تعالی كودك
آموزش نقش جنسی به فرزندان :
مطابق نظریه روانکاوی، پدر نقش اساسی در سالهای اولیه زندگی کودک بر عهده دارد، که تحول وجدان و همانند سازی در نقش جنسی، از مهمترین آثار آن است. طبق نظریه هترینگتون، در حالیکه هم محبت مادرانه و هم محبت پدرانه، زنانگی را در دختران افزایش می دهد، این محبت پدرانه است که خصوصیات مردانه را در پسران تقویت می کند، البته رابطه پدر و مادر نیز مهم است. در خانواده هایی که فقط مادر تصمیم می گیرد و پدر منفعل است، کمتر احتمال می رود پسران، پدرانشان را به عنوان الگو قرار دهند.
همچنین، دخترانی که پدرشان در زندگی آنها حضور فعال دارند، کمتر در سن جوانی، دچار بی بند و باری جنسی می شوند و در بزرگسالی نیز، بیشتر با مردان رابطه سلامت برقرار می کنند.
مسوولیت پدر
توجه به نیازهای حقیقی فرزندان :
تربیت فرزندان، تنها در آموزش خلاصه نمی شود، بلکه مهمتر از آن، توجه به کودک و نیازهای آنها و توجه به سلامت روحی، روانی و امور مادی و معنوی آنان می باشد. همچنانکه امام سجاد علیه السلام در رابطه با مسوولیت پدر می فرماید: “به درستی که مسئول هستی فرزندانت، را با آداب و اخلاق نیکو پرورش دهی، آنان را به خداوند بزرگ، راهنمایی کنی و آنها را در اطاعت و بندگی پروردگارشان، یاری نمایی". (مکارم الاخلاق، به نقل از طاهری)
رسول اکرم، صل الله علیه و آله، به بعضی از کودکان نظر افکند و فرمود: “وای به فرزندان آخر الزمان، از روش ناپسند پدرانشان! عرض شد: یا رسول الله! از پدران مشرک؟ فرمود: نه، از پدران مسلمان، که به فرزندان خود، هیچ یک از فرائض دینی را نمی آموزند و به ناچیزی از امور مادی درباره ی آنان قانع هستند. من از این مردم، بری و بیزارم و آنان نیز از من بیزار". (مستدرک، به نقل از افشاری، 1386)
پدر شایسته
امام باقر علیه السلام می فرماید:” مصونیت اطفال از خطرات و انحرافها در پرتو صلاحیت و شایستگی پدران آنهاست". پدران نقش منحصر به فردی را در راه تربیت فرزندان صالح ایفا می کنند. هیچ کس نمی تواند، به اندازه آنها بر فرزندانشان، تاثیر گذار باشند . شواهد علمی نشان می دهد، پدرانی که در پرورش فرزندشان حضور فعال دارند- بویژه پدرانی که در زندگی فرزندان خود حضور هیجانی دارند- نقش به سزایی در سلامت فرزندشان دارند.
داستان زندگی حضرت مریم در قرآن؛ به خوبی بیانگر اهمیت وراثت و تربیت خانوادگی و سرپرست شایسته می باشد.خداوند در قرآن کریم می فرماید: “مریم [سلام الله علیها ] را به طرز نیکویی پروراندیم و بطور شایسته نهال وجود او را رویانیدیم، و پرورش دادیم و کفالت او را به حضرت زکریا، علیه السلام، سپردیم". فرزندانی، که تحت تربیت صحیح پدر و مادر قرار گرفته اند، در بزرگسالی انسانهایی شایسته خواهند شد، که در قرآن، از آنها به عنوان زینت پدر و مادر در دنیا و از مصادیق باقیات و صالحات در آخرت می شوند. “مال و فرزند، زینت زندگی این عالمند و کارهای شایسته ماندنی در نزد پروردگار تو، از جهت ثواب و امید بهتر و برتر است". (کهف، 46)
برعکس، تربیت ناصحیح و ناشایست، باعث فرزندانی ناصالح می گردد، که نه تنها زینت پدر و مادر نیستند، بلکه مایه ننگ و نفرت آنان می باشند، حضرت علی، علیه السلام، می فرماید:” فرزند بد و ناخلف باعث نابودی شرافت خانواده و بد نامی گذشتگان است".
همچنین قرآن کریم می فرماید: “ای کسانی که ایمان آورده اید، پدران و برادران خود را اگر کفر را بر ایمان برگزیدند، دوست و یاور خود مگیرید".(توبه،23) با توجه به آیه مذکور، می توان نتیجه گرفت که؛ پدر کافر بر فرزند مسلمان، ولایت و سرپرستی نمی تواند داشته باشد.
نقش مرد به عنوان پدر در رشد و تعالی خانواده
پدر شدن اتفاقی واحد و یکباره نیست، بلکه فرایندی تدریجی است که طی آن فرد با ضرورتها و لذتهای یک نقش جدید خانوادگی آشنا می شود. بیشتر افراد فکر می کنند که تاثیر گذاری پدران بر فرزندان خود، به شکلی مستقیم از ارتباط رو در رو صورت می گیرد، با این تصور فکر می کنند تاثیر پدران کمتر از مادران است زیرا وقت کمتری را با بچه ها می گذرانند، اما چنین تصوری لزوما درست نیست. در درون خانواده پدران اغلب به طور غیر مستقیم با اثر گذاری روی رفتار مادر بر نوزادان و کودکان خود نیز تاثیر می گذارند.
امام سجاد علیه السلام خطاب به پدر می فرمایند:"حق فرزندت بر تو آن است که بدانی او از توست، و رفتار نیک و بدش، در این دنیا با تو پیوند دارد و تو به دلیل مسوولیت ولایتی که بر او داری موظفی او را خوب تربیت کنی و به جانب پروردگارش رهنمون باشی و به او کمک کنی تا در ارتباط با تو و خودش از خداوند فرمان برد و نیز توجه داشته باشی اگر او را به شایستگی تربیت کنی، پاداش آن را خواهی یافت و چنانچه، در تربیت او سهل انگاری کنی، مورد عقوبت خداوند قرار خواهی گرفت".
مشارکت پدران در خانواده و تربیت فرزندان، نه تنها ناعادلانه نیست، بلکه وقتی هر دو والد به طور مشترک قبول مسوولیت می کنند، رابطه بین آنها بهتر می شود، سلامت و رفاه افزایش می یابد و فرزندان نیز از بهبود کیفیت رابطه والد- کودک، متنفع می شوند. مردان وقتی می توانند تاثیر مثبتی بر رشد فرزندان خود بگذارند، که فعالانه در فعالیتهای مستقیم پرورش کودک، شرکت کنند.
خودشناسي
اولين گام خودشناسي ، ديدن معايب خويش و پرهيز از خودكامل بيني است . خوب است ليستي از معايب و نقاط ضعف خود آماده كنيم و براي رفع كردن آنها ، برنامه ريزي و تلاش نماييم .
معجزه ي نوشتن ، ثبت در ذهن و هستي است و توجه و تمركز ما را روي آن اعمال و افكار بيشتر مي كند . در قدم اول فقط كافي است
١- عيب را شناسايي كنيد
٢-وجدان را متوجه آن سازيد حتي در ابتداي امر كه با علم و توجه وجدان باز همان اشتباه را انجام مي دهيد
٤- در خواب و بيداري ذهن شما در حال تحليل و بازبيني و جمع آوري اطلاعات در آن موضوع مي گردد . بهتر است خود را در مواجهه با مطالب خوب ، تجربيات ، فيلم و ادبيات و … درباره آن موضوع قرار دهيد.
٣-وجدان و نيروهاي مثبت دروني در نهايت پيروز مي شوند و رفتار يا فكر جايگزين را به شما پيشنهاد مي دهند
همين حالا در نُت گوشي خود ليستي از نقاط ضعف و معايب خود آماده كنيد .
هر که نقص خویش را دید و شناخت
اندر استکمال خود ده اسبه تاخت
ز آن نمیپرد به سوی ذو الجلال
کاو گمانی میبرد خود را کمال
علتی بدتر ز پندار کمال
نیست اندر جان تو ای ذو دلال
علت ابلیس انا خیری بده ست
وین مرض در نفس هر مخلوق هست
مولانا
@sipa313