دشمن شناسی جزء فطریات انسان و از نهادهای خلقی در هر موجود زنده می‌باشد که خداوند آن را در نباتات وحیوانات به صورت غریزی قرار داده است ولی همین امر در انسان از آن جهت که دارای فکر و رفتاری ارادی، و صاحب‌اختیار می‌باشد، مانند سایر مقولات رفتاری در زندگی بشر، “تعلیمی” خواهد بود، زیرا که دشمن آدمی دارای یک خصیصه‌ی ثابت و ذاتی نمی‌باشد و صرفاً با دستیابی به اهداف و مقاصد پیدا و پنهان اوست که می‌توان دشمن را شناخت و نسبت به مقابله و دفع تهاجم آن قدم برداشت. و این ضرورتی است انکار ناپذیرکه از بدیهی‌ترین و قدیمی‌ترین تعالیم دینی جهت مؤمنین به ویژه در جمهوری اسلامی است تا با شناخت دشمن و اهداف آنها بتوانیم بر اساس آن در ایجاد آمادگی و دفاع از خویش اقدام نمائیم.
الف) مسائل مهم دشمن‌شناسی
در دشمن‌شناسی دو مسأله مهم همواره مطرح می‌باشد که دست‌یابی به آنها، ما را در شناخت اهداف و مقاصد دشمن یاری خواهد نمود که عبارتند از:
1. داشتن اطلاعات
2. داشتن امکانات

صفحات: 1· 2

السَّلامُ عَلَیْکَ صَاحِبَ الْمَرْأَی وَالْمَسْمَعِ الَّذِی بِعَیْنِ اللَّهِ مَوَاثِیقُهُوَبِیَدِ اللَّهِ عُهُودُهُ وَبِقُدْرَةِ اللَّهِ سُلْطَانُهُ أَنْتَ الْحَلِیمُ الَّذِی لا تُعَجِّلُهُ الْعَصَبِیَّةُ وَالْکَرِیمُ الَّذِی لا تُبَخِّلُهُ الْحَفِیظَةُ وَالْعَالِمُ الَّذِی لا تُجَهِّلُهُ الْحَمِیَّةُ مُجَاهَدَتُکَ فِی اللَّهِ ذَاتُ مَشِیَّةِ اللَّهِ وَمُقَارَعَتُکَ فِی اللَّهِ ذَاتُ انْتِقَامِ اللَّهِ وَصَبْرُکَ فِی اللَّهِ ذُو أَنَاةِ اللَّهِ وَشُکْرُکَ للَّهِ‌ِ ذُو مَزِیدِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ؛
سلام بر تو ای بینا و شنوایی که پیمان‌هایت در برابر دیدگان خدا و عهدهایت در دستان خداست و سلطنتت با قدرت خدا محقق می‌شود. تو آن بردباری هستی که تعصّبات، او را به عجله نمی‌اندازد و بزرگواری هستی که ثبت و ضبط مسائل او را به بخل وا نمی‌دارد، تو آن عالمی هستی که تعصّبات کور او را به حماقت نمی‌اندازد. تلاش تو در راه خدا همان خواسته خداست. قلع و قمع کردنت در راه خدا، عین انتقام خداست و صبر تو در راه خدا عین فرصت دادن خداست. شکر تو همان زیاد کردن رحمت خداست.
السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَحْفُوظاً بِاللَّهِ نُورُ أَمَامِهِ وَوَرَائِهِ وَیَمِینِهِ وَشِمَالِهِ وَفَوْقِهِ وَتَحْتِهِ یَا مَحْرُوزاً فِی قُدْرَةِ اللَّهِ نُورُ سَمْعِهِ وَبَصَرِهِ وَ یَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِی ضَمِنَهُ وَیَا مِیثَاقَ اللَّهِ الَّذِی أَخَذَهُ وَوَکَّدَهُ؛
سلام بر تو ای آن‌که نور مقابل، پشت و راست و چپ و پایین و بالایش با اراده خدا، محفوظ است. ای کسی که نور گوش و چشمش در قلعه قدرت خدا، مصون است. ای وعده‌ای که خدا ضمانت کرده است و ای پیمانی که خدا آن را محکم کرده است.
کلمات قصار امام زمان ( علیه السلام ) - محمد تقی اکبر نژاد

لا لِأَمْرِهِ تَعْقِلُونَ وَلا مِنْ أَوْلِیَائِهِ تَقْبَلُونَ حِکْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لا یُؤْمِنُونَ السَّلامُ عَلَیْنَا وَعَلَی عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِینَ؛
نه درباره اراده خدا اندیشه می‌کنید و نه مطیع اولیای او هستید! «حکمتی است که ابلاغ شده است. اما انذارها و ترساندن‌ها - برای کسانی که اهل ایمان آوردن نیستند - سودی ندارد.» سلام خدا بر ما و تمام بندگان صالح خدا.
کلمات قصار امام زمان ( علیه السلام ) - محمد تقی اکبر نژاد

غم امام در مصایب شیعیان‌
فَلَقَدْ وَاللَّهِ سَاءَنِی أَمْرُهُ فَوْقَ مَا أَصِفُ عَلَی أَنَّهُ أَرْجُو أَنْ یَزِیدَ اللَّهُ فِی عُمُرِهِ وَیُبْطِلَ قَوْلَ الْمُنَجِّمِ فَمَا أَطْلَعَهُ اللَّهُ عَلَی الْغَیْبِ؛
به خدا قسم که وقتی گرفتاری او را شنیدم، به قدری ناراحت شدم که قابل توصیف نیست. گذشته از همه این‌ها از خدا می‌خواهم که بر طول عمرش بیفزاید و نظر مُنَجِّم را باطل کند؛ زیرا خداوند او را بر غیب خود آگاه نکرده است.
کلمات قصار امام زمان ( علیه السلام ) - محمد تقی اکبر نژاد

مقصود از آل الله و خاندان خدا ، اهل بیت پیامبر«ص اند . امام حسین ع خود ودودمان پیامبر را آل الله دانسته است ، آنجا که می‌فرماید :
«نحن آل الله و ورثة رسوله ، در زیارت نیمه رجب امام حسین ع نیز می‌خوانیم :
«السلام علیکم یا آل الله که به عنوان زیارت اربعین هم نقل شده است . این ، بخاطرشدت ارتباطو انتساب عترت پیامبر و امام حسین ع با خداوند و دین اوست و گویاخدایی‌اند و از دودمان خدا . تعبیر آل الله را جابر بن عبد الله انصاری هنگام حضور بر سرمزار حسین بن علی ع در اربعین شهادتش در زیارتی که خوانده ، به کار برده است .
به قریش نیز«آل الله می‌گفته‌اند ، زیرا در خانه توحید و مسجد الحرام بودند و با خانه‌خدا مرتبط بودند . امام صادق ع می‌فرماید : «انما سموا آل الله ، لانهم فی بیت الله‌الحرام (2) بویژه که عظمت قریش با تولد پیامبر اسلام در میان آنان افزایش یافت و با بعثت‌آن رسول خدا ، انتسابشان به خداوند افزون‌تر شد«و عظمت قریش فی العرب و سموا آل الله .
1-بحار الانوار ، ج 44 ص 11 و 184 .
2-همان ، ج 15 ص 258 .
فرهنگ عاشورا - جواد محدثی